Thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ thay đổi thất thường cùng độ ẩm không khí tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho các loại virus đường hô hấp phát triển. Trong đó, virus hợp bào hô hấp RSV là một trong những tác nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi.
Điều đáng lo ngại là nhiễm virus RSV thường khởi phát với những triệu chứng khá giống cảm lạnh thông thường như sổ mũi, hắt hơi, ho nhẹ. Tuy nhiên, ở một số trẻ, bệnh có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi, gây khó thở và ảnh hưởng đến khả năng hô hấp.
Vậy virus RSV là gì? Làm thế nào để nhận biết trẻ nhiễm RSV và khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện? Cha mẹ hãy cùng tìm hiểu những thông tin quan trọng dưới đây.
RSV (Respiratory Syncytial Virus), hay còn gọi là virus hợp bào hô hấp, là loại virus gây nhiễm trùng đường hô hấp, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng.
.png)
Virus RSV chủ yếu lây truyền qua:
RSV có thể gây bệnh ở mọi lứa tuổi nhưng trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, có nguy cơ gặp các biểu hiện nặng hơn do hệ miễn dịch và đường hô hấp chưa phát triển hoàn thiện.
Khi virus xâm nhập vào đường hô hấp dưới, chúng có thể gây viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy tại các tiểu phế quản. Đường thở bị thu hẹp khiến trẻ khó thở, thở khò khè và có nguy cơ thiếu oxy nếu tình trạng bệnh diễn biến nặng.
Những trẻ có nguy cơ cao gặp biến chứng khi nhiễm RSV bao gồm:
Một trong những đặc điểm khiến RSV trở nên nguy hiểm là triệu chứng ban đầu thường không điển hình. Cha mẹ có thể nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường và chưa nhận ra nguy cơ bệnh đang tiến triển.
- Giai đoạn khởi phát
Trong những ngày đầu, trẻ thường xuất hiện các biểu hiện:
.png)
- Giai đoạn bệnh tiến triển
Sau vài ngày, virus có thể lan xuống đường hô hấp dưới, gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi. Lúc này, cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu trẻ có những biểu hiện:
Đặc biệt, nếu trẻ có biểu hiện tím môi, ngừng thở, khó thở nghiêm trọng hoặc li bì, cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.
Không phải tất cả trẻ nhiễm RSV đều diễn biến nặng. Phần lớn trẻ có thể hồi phục sau khoảng 1–2 tuần với chế độ chăm sóc và theo dõi phù hợp. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ có bệnh lý nền, RSV có thể gây ra những biến chứng đáng lo ngại.
Một số biến chứng có thể gặp gồm:
Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào tình trạng sốt để đánh giá mức độ nguy hiểm của bệnh. Những biểu hiện như thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bú kém hoặc mệt lả cần được đặc biệt quan tâm.
.png)
Đây là một trong những vấn đề cha mẹ cần hiểu đúng khi chăm sóc trẻ mắc bệnh đường hô hấp.
RSV là virus nên kháng sinh thông thường không có tác dụng tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Hiện nay, việc điều trị nhiễm RSV chủ yếu tập trung vào chăm sóc hỗ trợ và kiểm soát triệu chứng theo tình trạng cụ thể của trẻ.
Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:
Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ phù hợp về tình trạng nhiễm khuẩn đi kèm và theo chỉ định của bác sĩ.
Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc ho, thuốc long đờm hoặc thuốc khí dung cho trẻ sử dụng. Việc dùng thuốc không đúng cách có thể khiến trẻ gặp tác dụng không mong muốn và làm chậm quá trình phát hiện, xử trí bệnh.
Hiện nay, RSV vẫn là một trong những tác nhân gây bệnh hô hấp phổ biến ở trẻ nhỏ. Do đó, chủ động phòng ngừa và hạn chế nguồn lây nhiễm là việc làm cần thiết.
Cha mẹ nên thực hiện những biện pháp sau:
- Giữ vệ sinh cá nhân
- Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây
.png)
- Chăm sóc sức khỏe và tăng cường sức đề kháng
Ngoài ra, cha mẹ có thể trao đổi với bác sĩ về các biện pháp dự phòng RSV hiện có như kháng thể đơn dòng cho trẻ hoặc vắc xin RSV dành cho phụ nữ mang thai, tùy thuộc vào đối tượng, chỉ định và khả năng tiếp cận.
Khi thời tiết chuyển lạnh, trẻ nhỏ cần được theo dõi sức khỏe hô hấp thường xuyên. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm RSV giúp trẻ được thăm khám, đánh giá đúng tình trạng bệnh và can thiệp kịp thời.
Tại Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh, trẻ được đội ngũ bác sĩ trực tiếp thăm khám, đánh giá các biểu hiện lâm sàng và chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán cần thiết khi phù hợp.
Dựa trên độ tuổi, triệu chứng và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phương án điều trị phù hợp, chú trọng chăm sóc hỗ trợ hô hấp, theo dõi diễn biến và hạn chế sử dụng thuốc không cần thiết.
Bên cạnh đó, cha mẹ còn được tư vấn cách chăm sóc trẻ tại nhà, theo dõi nhịp thở, nhận biết dấu hiệu bệnh trở nặng và chủ động đưa trẻ tái khám khi cần thiết.
Đừng chủ quan với những cơn ho, tiếng thở khò khè hay tình trạng bú kém của trẻ! Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo bệnh lý đường hô hấp cần được kiểm tra.
Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh luôn đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ.