Tập đoàn TTHGroup | 0948 956 622 Đặt lịch khám

Thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ thay đổi thất thường cùng độ ẩm không khí tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho các loại virus đường hô hấp phát triển. Trong đó, virus hợp bào hô hấp RSV là một trong những tác nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi.

Điều đáng lo ngại là nhiễm virus RSV thường khởi phát với những triệu chứng khá giống cảm lạnh thông thường như sổ mũi, hắt hơi, ho nhẹ. Tuy nhiên, ở một số trẻ, bệnh có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi, gây khó thở và ảnh hưởng đến khả năng hô hấp.

Vậy virus RSV là gì? Làm thế nào để nhận biết trẻ nhiễm RSV và khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện? Cha mẹ hãy cùng tìm hiểu những thông tin quan trọng dưới đây.

Virus RSV là gì? Vì sao trẻ nhỏ dễ bị tấn công?

RSV (Respiratory Syncytial Virus), hay còn gọi là virus hợp bào hô hấp, là loại virus gây nhiễm trùng đường hô hấp, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng.

Virus RSV chủ yếu lây truyền qua:

  • Giọt bắn đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho hoặc hắt hơi.
  • Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, họng của người bệnh.
  • Chạm vào bề mặt, đồ vật có chứa virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.

RSV có thể gây bệnh ở mọi lứa tuổi nhưng trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, có nguy cơ gặp các biểu hiện nặng hơn do hệ miễn dịch và đường hô hấp chưa phát triển hoàn thiện.

Khi virus xâm nhập vào đường hô hấp dưới, chúng có thể gây viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy tại các tiểu phế quản. Đường thở bị thu hẹp khiến trẻ khó thở, thở khò khè và có nguy cơ thiếu oxy nếu tình trạng bệnh diễn biến nặng.

Những trẻ có nguy cơ cao gặp biến chứng khi nhiễm RSV bao gồm:

  • Trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng tuổi.
  • Trẻ sinh non.
  • Trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh hoặc bệnh phổi mạn tính.
  • Trẻ có hệ miễn dịch suy giảm.

Những dấu hiệu nhiễm virus RSV ở trẻ cha mẹ không nên bỏ qua

Một trong những đặc điểm khiến RSV trở nên nguy hiểm là triệu chứng ban đầu thường không điển hình. Cha mẹ có thể nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường và chưa nhận ra nguy cơ bệnh đang tiến triển.

- Giai đoạn khởi phát

Trong những ngày đầu, trẻ thường xuất hiện các biểu hiện:

  • Sổ mũi, nghẹt mũi.
  • Hắt hơi, ho nhẹ.
  • Sốt nhẹ hoặc không sốt.
  • Ăn uống kém, bú ít hơn bình thường.
  • Quấy khóc, khó chịu, ngủ không ngon giấc.

- Giai đoạn bệnh tiến triển

Sau vài ngày, virus có thể lan xuống đường hô hấp dưới, gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi. Lúc này, cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu trẻ có những biểu hiện:

  • Ho nhiều, ho thành từng cơn: Trẻ ho liên tục, cơn ho kéo dài khiến trẻ khó chịu, mệt mỏi, ảnh hưởng đến giấc ngủ và việc bú mẹ.
  • Thở nhanh, thở gấp: Nhịp thở tăng bất thường, trẻ có biểu hiện khó khăn khi hít vào hoặc thở ra.
  • Thở khò khè: Xuất hiện âm thanh rít hoặc khò khè khi trẻ hô hấp do đường thở bị viêm và thu hẹp.
  • Rút lõm lồng ngực: Vùng dưới xương sườn hoặc giữa các xương sườn bị lõm vào mỗi khi trẻ hít thở. Đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng khó thở cần được thăm khám ngay.
  • Bú kém hoặc bỏ bú: Trẻ mệt, khó phối hợp giữa việc bú và thở, lượng sữa hoặc thức ăn giảm rõ rệt.
  • Mệt mỏi, li bì: Trẻ ít hoạt động, phản ứng kém, ngủ nhiều bất thường hoặc khó đánh thức.

Đặc biệt, nếu trẻ có biểu hiện tím môi, ngừng thở, khó thở nghiêm trọng hoặc li bì, cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.

Nhiễm virus RSV có nguy hiểm không?

Không phải tất cả trẻ nhiễm RSV đều diễn biến nặng. Phần lớn trẻ có thể hồi phục sau khoảng 1–2 tuần với chế độ chăm sóc và theo dõi phù hợp. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ có bệnh lý nền, RSV có thể gây ra những biến chứng đáng lo ngại.

Một số biến chứng có thể gặp gồm:

  • Viêm tiểu phế quản: Tình trạng viêm và phù nề các tiểu phế quản khiến đường dẫn khí bị thu hẹp, trẻ ho, khò khè và khó thở.
  • Viêm phổi: Virus có thể gây tổn thương đường hô hấp dưới, ảnh hưởng đến chức năng trao đổi khí của phổi.
  • Suy hô hấp: Khi tình trạng viêm đường thở tiến triển nặng, trẻ có thể không được cung cấp đủ oxy.
  • Mất nước: Trẻ sốt, bú kém hoặc khó ăn uống có nguy cơ bị thiếu hụt nước và điện giải.

Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào tình trạng sốt để đánh giá mức độ nguy hiểm của bệnh. Những biểu hiện như thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bú kém hoặc mệt lả cần được đặc biệt quan tâm.

Trẻ nhiễm RSV có cần sử dụng kháng sinh không?

Đây là một trong những vấn đề cha mẹ cần hiểu đúng khi chăm sóc trẻ mắc bệnh đường hô hấp.

RSV là virus nên kháng sinh thông thường không có tác dụng tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Hiện nay, việc điều trị nhiễm RSV chủ yếu tập trung vào chăm sóc hỗ trợ và kiểm soát triệu chứng theo tình trạng cụ thể của trẻ.

Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:

  • Vệ sinh mũi, làm thông thoáng đường thở.
  • Đảm bảo trẻ được cung cấp đủ nước và dinh dưỡng.
  • Theo dõi nhịp thở, tình trạng hô hấp và nồng độ oxy trong máu.
  • Hỗ trợ oxy khi trẻ có dấu hiệu thiếu oxy.
  • Các biện pháp hỗ trợ hô hấp khác nếu bệnh diễn biến nặng.

Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ phù hợp về tình trạng nhiễm khuẩn đi kèm và theo chỉ định của bác sĩ.

Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc ho, thuốc long đờm hoặc thuốc khí dung cho trẻ sử dụng. Việc dùng thuốc không đúng cách có thể khiến trẻ gặp tác dụng không mong muốn và làm chậm quá trình phát hiện, xử trí bệnh.

Cách phòng ngừa virus RSV cho trẻ trong mùa lạnh

Hiện nay, RSV vẫn là một trong những tác nhân gây bệnh hô hấp phổ biến ở trẻ nhỏ. Do đó, chủ động phòng ngừa và hạn chế nguồn lây nhiễm là việc làm cần thiết.

Cha mẹ nên thực hiện những biện pháp sau:

- Giữ vệ sinh cá nhân

  • Rửa tay bằng xà phòng trước khi chăm sóc hoặc cho trẻ ăn.
  • Vệ sinh đồ chơi, bình sữa và các vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc.
  • Hạn chế để trẻ đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi chưa được vệ sinh.

- Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây

  • Tránh đưa trẻ đến nơi đông người khi không cần thiết.
  • Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang bị ho, sốt, sổ mũi.
  • Người chăm sóc cần đeo khẩu trang và vệ sinh tay khi có triệu chứng bệnh hô hấp.

- Chăm sóc sức khỏe và tăng cường sức đề kháng

  • Giữ ấm cơ thể trẻ phù hợp với điều kiện thời tiết.
  • Đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ, phù hợp với độ tuổi.
  • Duy trì nuôi con bằng sữa mẹ nếu có thể.
  • Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng, tránh khói thuốc lá.

Ngoài ra, cha mẹ có thể trao đổi với bác sĩ về các biện pháp dự phòng RSV hiện có như kháng thể đơn dòng cho trẻ hoặc vắc xin RSV dành cho phụ nữ mang thai, tùy thuộc vào đối tượng, chỉ định và khả năng tiếp cận.

Khám và điều trị bệnh hô hấp ở trẻ tại Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh

Khi thời tiết chuyển lạnh, trẻ nhỏ cần được theo dõi sức khỏe hô hấp thường xuyên. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm RSV giúp trẻ được thăm khám, đánh giá đúng tình trạng bệnh và can thiệp kịp thời.

Tại Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh, trẻ được đội ngũ bác sĩ trực tiếp thăm khám, đánh giá các biểu hiện lâm sàng và chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán cần thiết khi phù hợp.

Dựa trên độ tuổi, triệu chứng và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phương án điều trị phù hợp, chú trọng chăm sóc hỗ trợ hô hấp, theo dõi diễn biến và hạn chế sử dụng thuốc không cần thiết.

Bên cạnh đó, cha mẹ còn được tư vấn cách chăm sóc trẻ tại nhà, theo dõi nhịp thở, nhận biết dấu hiệu bệnh trở nặng và chủ động đưa trẻ tái khám khi cần thiết.

Đừng chủ quan với những cơn ho, tiếng thở khò khè hay tình trạng bú kém của trẻ! Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo bệnh lý đường hô hấp cần được kiểm tra.

Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh luôn đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ.